Aşkınızı Test Edin!
Memorial Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Abdullah Özkardeş, 14 Şubat Sevgililer Günü yaklaşırken, “Aşkın nörolojik kimyası”nı anlattı. Aşk nasıl oluşur? Önce bir hayranlık hissi gelişir. Birlikte olmak, görmek, büyük bir haz vermeye başlar. Hayranlık duyulan kişiye karşı ümitler yeşerir. Yavaş yavaş aşk oluşmaktadır artık. Daha sonra kristalleştirme denilen bir dönem başlar. Yani dünyadaki tüm güzelliklerin ve iyiliklerin sevilen kişide bulunması. Her şey ve her fikir onu hatırlatır. Sevilen kişi sevenin gözünde yüceldikçe yücelir. Şüphe evresi bundan sonra gelir. Hayranlık yerini endişelere bırakır. Acaba beni sevmiyor mu? Gerçekleşmeyen ümitler kuşkularla yer değiştirir. En sonunda 2. kez kristalleştirme dönemi gelir. Sevgilide yeni cazibeler keşfedilir. Onsuz yaşanamayacağı düşünülür. Bütün bunlar olurken ve yaşanırken; insan vücudunun kumanda merkezi olan beyinde, sinir sisteminde neler olmaktadır? Aşkı oluşumunda rol oynayan sinir sistemi yapıları nelerdir? Yoğun romantik bir aşk mı yaşıyorsunuz?
Yoğun romantik aşk; tüm kültürlerde görülebilen, evrensel bir fenomen olarak kabul ediliyor. Romantik aşk, özellikle erken dönemlerde kendine özgü psikolojik ve fizyolojik özellikleri ve davranışları birlikte getiriyor. Bunlar; coşku ve mutluluk, seçilmiş kişiye odaklanan yoğun dikkat, yine seçilen kişi hakkında şüpheli düşünceler veya duygusal olarak ona aşırı bağımlılık, tutku ve aşırı enerji olarak özetlenebilir. Bunlar, bilim adamları tarafından tanımlanabilmekte ve ölçülebiliyor.
Aşk, stres ve gerginliği alıyor
Aşk, oldukça karışık nörobiyolojik bir olay olarak tanımlanıyor. Beyin içerisinde; güven, inanç, haz duyma ve ödüllendirme fonksiyonları etkinleşiyor. Bu fonksiyonlar; oksitosin, vazopressin, dopamin ve serotonin isimli maddeler aracılığı ile gerçekleşiyor. Gebelik ve süt verme dönemlerinde farklı etkileri olan oksitosin, duyguları değiştirebiliyor. Bu hormon; sevecenlik ve duygusallık dönemlerinde bol miktarda salgılanıyor, oksitosin arttıkça aşk duyguları da o paralellikle artıyor. Stres ve gerginlik dönemlerinde oksitosin salgılanması azalıyor.
Uykusuzluk ve iştah kaybı aşk belirtisi
Romantik aşkın; aşırı canlılık, enerji, uykusuzluk, iştah kaybı gibi bazı davranış özellikleri, kokain bağımlılarında görülen davranışlara benzemektedir. Kokain alanlarda da, fonksiyonel MRI ile Ventral Tegmental alanın aktif olduğu gösterildi. Pek çok insanın “En büyük zaafı” olarak bilinen çikolata, yine aynı bölgelerdeki faaliyeti artırıyor. Aşkın sağlık ve mutluluk gibi sonuçları da bulunuyor. Aşk, yukarıda bahsedilen bölgelerin yanı sıra, duygulanım, dikkat, motivasyon ve hafıza ile ilgili beyin alanlarını da aktif hale getiriyor. Bu yapıların aktifleşmesi, stresin azaltılması gibi sonuçlar veriyor. Zamanla, beynin kendisi üzerinde koruyucu bir etki oluşuyor. Bu nedenle aşk, sağlıklı ve mutlu olmayı uyarıyor.
